Ειδήσεις-Σχόλια
Γλυκά
O Σύλλογός μας γι’ άλλη μια φορά στις 23/12/2025 έστειλε γλυκά στην Χριστουγεννιάτικη γιορτή του Δημοτικού Σχολείου Χρυσοβίτσας. Χρόνια πολλά, καλή χρονιά και καλή πρόοδο.....
Προπονητές
Ο συγχωριανός μας Ιωάννης Γ. Ταπραντζής από τις αρχές Δεκέμβρη του 2025 ανέλαβε προπονητής στην ομάδα του Αγίου Δημητρίου Μπραχαμίου μετά από μια επιτυχημένη περίοδο στην ομάδα του Χολαργού. Του ευχόμαστε καλή επιτυχία. Σε λίγο καιρό θα καμαρώνουμε και για έναν άλλο συγχωριανό μας νέο προπονητή που τελειώνει την εκπαίδευσή του στην Αγγλία και επιθυμεί να εργαστεί στην Ελλάδα. Είναι ο Δημήτρης Αθανασίου Ευθυμίου και του ευχόμαστε καλή επιτυχία.
Ευσεβείς πόθοι
Ο τελευταίος πρόεδρος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Χρυσοβιτσάνων κ. Θεόδωρος Δημ. Γεωργούλας δήλωσε ότι δεν ξαναβάζει υποψηφιότητα για πρόεδρος. Αυτή η δήλωση ορισμένοι την ερμήνευσαν ως αρχή διάλυσης του Συλλόγου. Όμως καμία επίπτωση δεν είχε στην λειτουργία του. Εξέφραζε απλώς και μόνο τους “ευσεβείς πόθους” κάποιων που δεν αγαπούν το Σύλλογο. Ήδη ο Σύλλογός διεξήγαγε νέες εκλογές, έβγαλε νέο Δ.Σ., πραγματοποίησε την αναβληθείσα εκδήλωση για την παρουσίαση βιβλίου, επανέκδωσε την εφημερίδα του και στοιχίζει χωρίς προβλήματα την πορεία του.
Τι Σύλλογο θέλουμε
Ο πατριδοτοπικοί - πολιτιστικοί σύλλογοι του τόπου μας με έδρα την Αθήνα έχουν μεγάλη ιστορία. Οι περισσότεροι λειτουργούν από το 1976 συνεχώς με διαδικασίες συλλογικές και με βάση τα καταστατικά της. Οι σκοποί της είναι αυτοί που τόνισε ο Πρόεδρος της ΠΑΝ.ΣΥ. κ. Παν. Χολής στην εφημερίδα μας “Χρυσοβιτσάνικα Νέα” σε προηγούμενο φύλλο, όπως η καλλιέργεια στενών σχέσεων μεταξύ των συμπατριωτών, η διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, η προώθηση των προβλημάτων των ιδίων καθώς και της γενέτειρας και η συνεργασία μεταξύ όλων των Συλλόγων. Δεν έχουν καμία σχέση μ’ αυτούς που δεν λειτουργούν συλλογικά και υπάρχουν μόνο για μια εκδήλωση (πανηγύρι).
Ο Σύλλογός μας είναι από τους κορυφαίους της Αιτ/νίας και σε λίγο καιρό θα είναι στην ευχάριστη θέση να γιορτάσει τα 50 χρόνια λειτουργίας του με πολλές δραστηριότητες και εκδηλώσεις πολιτιστικές στην Αθήνα αλλά και στην γενέτειρα.
ΠΑΝΣΥ
Η Παναιτωλοακαρνανική Συνομοσπονδία πραγματοποίησε στις 25/1/2026 και ώρα 17.00 στο ξενοδοχείο Royal Olympic Hotel την Αιτωλοακαρνανική γιορτή - κοπή βασιλόπιτας που ήταν αφιερωμένη στην επέτειο για τα 200 χρόνια από την έξοδο του Μεσολογγίου. Το πλούσιο πρόγραμμα της περιλάμβανε, μεταξύ των άλλων, παρουσιάσεις χορευτικών και βραβεύσεις όπως του φιλανθρωπικού σωματείου “Αλκυόνη” του Νίκου Πλακίδα, του Πολιτιστικού Συλλόγου Σκοντεράς Τριχωνίδας και της επιχείρησης γαλακτοκομικών προϊόντων “Τζόφρης”.
ΒΙΒΛΙΑ
Το Δ.Σ. αποφάσισε να δώσει δωρεάν τα βιβλία που έχει εκδώσει ο Σύλλογος - και δεν έχουν εξαντληθεί- στα ενεργά μέλη του. όσοι ενδιαφέρονται να τ’ αποκτήσουν θα πρέπει να έλθουν σε επαφή με τον κ. Αλεξ. Σάββα (τηλ. 6974022293) για να παραλάβουν από τον χώρο, Δωριέων 15, Άνω Πετράλωνα.
ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 50 ΧΡΟΝΙΑ
Το 2026 ο Σύλλογός μας συμπληρώνει 50 χρόνια λειτουργίας και θα γιορτάσει σε μια εκδήλωση που θα διοργανώσει στις 17/5/2026, ημέρα Κυριακή και ώρα 7.30 στην αίθουσα της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών ΕΕΛ Ακαδημίας και Γ. Γενναδίου 8, 7ος ορ. και θα βραβεύσει όλους όσους εκλέχτηκαν στα Δ.Σ. του Συλλόγου. Στην ίδια εκδήλωση θα γιορταστούν και τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Το θέμα αυτό έχει για μας μεγάλη σημασία γιατί έχουμε πολλούς πεσόντες στην έξοδο από το χωριό μας, συνολικά 15.
Ομιλία Θωμά Μπαρμπαρούσση
Κυρίες και κύριοι
Αισθάνομαι ιδιαίτερη τιμή και χαρά για την δυνατότητα που μου δίνεται να παρουσιάσω το βιβλίο ‘’Η Χρυσοβίτσα Ξηρομέρου στην Περίοδο της Τουρκοκρατίας ‘’.
Πρόκειται για έκδοση του Συνδέσμου Χρυσοβιτσάνων ‘’Τα Κόροντα ‘’, υπό την επιμέλεια του τέως Προέδρου Εφετών Αθηνών κ. Αλέξανδρου Σάββα, πολυγραφότατου Συγγραφέα Βιβλίων , άρθρων και κειμένων που αφορούν στην ιστορική και πολιτισμική ταυτότητα αυτής της μάλλον ξεχασμένης, από την επίσημη Πολιτεία, γωνιάς Ελληνικής Γης.
Γιατί, είναι αλήθεια ότι το Ξηρόμερο είναι ξεχασμένο και εγκαταλελειμμένο από πλευράς οικονομικής και αναπτυξιακής, αλλά, παράλληλα, δεν έχει τύχει της προβολής που δικαιούται στον τομέα της ιστορικής και πολιτισμικής του παρουσίας. Και τούτο, παρά το γεγονός ότι η ύπαρξή του Ξηρομέρου επιβεβαιώνεται σε βάθος χιλιετιών αποτελώντας μια περιοχή με οργάνωση κρατική και κοινωνική, με πλουσιότατη ιστορική και πολιτισμική πορεία και εξέλιξη. Μέχρι σήμερα σώζονται απομεινάρια από την αρχαία πόλη τα Κόροντα , από τα Κυκλώπεια τείχη αλλά και από μεταγενέστερα Τείχη , που εμφανίζουν όλα τα είδη της τοιχοδομίας , όπως το ισοδομικό, το ψευδο-ισοδομικό και το πολυγωνικό.
Το βιβλίο συμπυκνώνει την σύγχρονη ιστορία του Ξηρομέρου και κυρίως τα όσα διαδραματίστηκαν στην περιοχή επί Τουρκοκρατίας. Μέσα από τις γραμμές του - όπως επισημαίνει ό Αλέξανδρος Σάββας- οι αναγνώστες θα γνωρίσουν από κοντά την αγωνιστική δράση των προγόνων μας στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και θα συμπληρωθούν οι ‘’λευκές σελίδες ‘’ της τοπικής ιστορίας της Χρυσοβίτσας και της ευρύτερης περιοχής του Ξηρομέρου.
Όπως γράφει ο ίδιος, το Βιβλίο εκδίδεται μετά την επιτυχημένη διοργάνωση του Δεύτερου Ιστορικού Συνεδρίου Χρυσοβίτσας, που πραγματοποιήθηκε στις 6 και 7 Αυγούστου 2025 και είχε τον τίτλο ‘’Η Χρυσοβίτσα στην περίοδο της Τουρκοκρατίας’’. Η έκδοση προσβλέπει στο να καταγραφεί και να αναδειχθεί η μεγάλη συμβολή της Χρυσοβίτσας και ευρύτερα του Ξηρομέρου στους αγώνες κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Εκδίδεται, όμως, και με αφορμή τον εορτασμό των 200 χρόνων από την ηρωική έξοδο των Μεσολογγιτών στην οποία συμμετείχαν πολλοί Ξηρομερίτες .
Μόνο από την Χρυσοβίτσα χάθηκαν 15 πολεμιστές, που είναι πολύ περισσότεροι- αναλογικά με τον πληθυσμό του χωριού- από τα υπόλοιπα χωριά του Ξηρομέρου, όπως σημειώνουν ο Ιωάννης Δημητρούκας ( σε δημοσίευσή του στα Χρυσοβιτσάνικα Νέα), και ο Νίκος Μήτσης, εκ των εισηγητών του Συνεδρίου, στην εμπεριστατωμένη τοποθέτησή του. Είναι προφανές κυρίες και κύριοι ότι η προβολή της συμμετοχής του Ξηρομέρου και των Ξηρομεριτών στον αγώνα της παλιγγενεσίας του Έθνους και στην αποτίναξη του Οθωμανικού ζυγού, δεν είναι αρκούντως ικανοποιητική από την επίσημη Πολιτεία. Το κενό ανέλαβαν να καλύψουν τοπικοί ερευνητές, καταξιωμένοι επιστήμονες που έχουν εντρυφήσει για πολλά χρόνια στην ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά αυτού του τόπου. Και, είναι αλήθεια ότι το έχουν κάνει με μεγάλη επιτυχία γιατί η προσπάθειά τους ξεκινά, πρωτίστως, από την αγάπη τους γι αυτόν τόπο και ενισχύεται από το πάθος τους για την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της γενέτειρά μας, του Ξηρομέρου.
Όλοι αυτοί οι αξιόλογοι ερευνητές- ιστοριογράφοι , λαογράφοι, πολιτισμιογράφοι- βρήκαν φιλόξενο βήμα να προβάλλουν ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα πράγματα, στο Συνέδριο που έλαβε χώρα τον περασμένο Αύγουστο. Δεκαπέντε εισηγητές και εισηγήτριες κλήθηκαν να αναπτύξουν μια σειρά θεμάτων που καλύπτουν όλο το φάσμα της ιστορικής διαδρομής του Ξηρομέρου στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Και το έπραξαν με ιδιαίτερη επιτυχία.
Το βιβλίο είναι μια ευπρεπής και προσεγμένη έκδοση. Η ανάγνωσή του ξεκούραστη, λόγω του ενδιαφέροντος της θεματογραφίας και του περιεχομένου της αλλά και των στοιχείων έκδοσής του, όπως η καλή ποιότητα χαρτιού, η επιλογή του τύπου της γραμματοσειράς και το μέγεθος των γραμμάτων που δημιουργούν ισορροπία και δεν κουράζουν τον αναγνώστη, οποιασδήποτε ηλικίας.
Τέσσερις ώρες το πολύ είναι αρκετές για την ολοκλήρωση της ανάγνωσης αλλά τα μηνύματα και οι πληροφορίες που αποκομίζει ο αναγνώστης είναι πάμπολλα και προπαντός πολύτιμα.
Γνωρίζει λεπτομέρειες άγνωστες έως σήμερα , ή γνωστές σε πολύ μικρό κύκλο ενδιαφερομένων για την χρονική περίοδο που πραγματεύεται. Ο αναγνώστης, διαβάζοντας το βιβλίο, έχει πλέον μια σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα για την ιστορική διαδρομή της Χρυσοβίτσας και του Ξηρομέρου, στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Οι 213 σελίδες του είναι εμπλουτισμένες με πλούσιο φωτογραφικό υλικό ακόμη και με απεικόνιση παλιών εγγράφων της εποχής της Τουρκοκρατίας.
Το προλογίζει ο έχων την επιμέλεια έκδοσης κ. Σάββας ενώ την επιστημονική επιμέλεια των θεμάτων είχε Επιτροπή αποτελούμενη από τους κυρίους Σάββα Αλέξανδρο τέως Πρόεδρο Εφετών Αθηνών, Γεώργιο Μπαρμπαρούση διδάκτορα Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και Ιωάννη Δημητρούκα , διδάκτορα Βυζαντινής Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου. Και οι τρεις τους με ιδιαίτερη εμπειρία και γνώση του ιστορικού και πολιτιστικού γίγνεσθαι του Ξηρομέρου. Στο Β μέρος του βιβλίου αναπτύσσονται οι 15 εισηγήσεις ισάριθμων εισηγητών και ακολουθεί η σύνοψη των εισηγήσεων και τα σύντομα συμπεράσματα του Συνεδρίου από τον κ. Βασίλειο Ζαγκότα, εκπαιδευτικό-ιστορικό. Καιρός όμως να γνωρίσουμε τους εισηγητές και εισηγήτριες και, βέβαια, χαρακτηριστικά αποσπάσματα των εισηγήσεών τους. Οι αναγνώστες έχουν τη δυνατότητα να πληροφορηθούν τα πλήρη βιογραφικά τους, καθώς δημοσιεύονται στο τέλος κάθε εισήγησης. Έχουν, επίσης, τη δυνατότητα να πληροφορηθούν την βιβλιογραφία στην οποία έχουν ανατρέξει οι εισηγητές/τριες.
Πρώτη εισήγηση ήταν αυτή του πρωτοπρεσβυτέρου πατρός Παναγιώτη Χαντζή η οποία επικεντρώθηκε στην προσωπικότητα και την ιστορική μνήμη του Πρωτοσύγκελου Γρηγορίου Τσόμπου, μέλους της παλαιάς οικογένειας Τσόμπου από τη Χρυσοβίτσα. Ο Γρηγόριος Τσόμπος, κληρικός προ του 1821, διακρίθηκε στη Ναυπακτία και ανήλθε στον εκκλησιαστικό βαθμό του Πρωτοσύγκελου διατηρώντας ταυτόχρονα την ιδιότητα του έγγαμου κληρικού, γεγονός που υπογραμμίζει τη διαφοροποίηση της εκκλησιαστικής πρακτικής εκείνης της εποχής. Στη συνέχεια, η εισήγηση του ιστορικού ερευνητή Νικολάου Μήτση με θέμα τη Χρυσοβίτσα στην επανάσταση του 21, που αποτέλεσε καρπό ιστορικής έρευνας σε πρωτογενείς πηγές, κυρίως στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας με σκοπό την ανάδειξη της ανώνυμης, έως πρότινος, συνεισφοράς των κατοίκων της Χρυσοβίτσας στην Επανάσταση του 1821. Μέσα από το πολύτιμο αυτό υλικό ο συγγραφέας εντόπισε πλήθος από καταγεγραμμένους Χρυσοβιτσάνους αγωνιστές οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά σε μάχες σε όλη την Δυτική Ελλάδα αλλά και στην Πελοπόννησο. Κατόπιν ο Κωνσταντίνος Νάκος αναφέρθηκε στην Παιδεία και στην εκπαίδευση στην περιοχή Ξηρομέρου, με επίκεντρο τη Χρυσοβίτσα , κατά τον 19ο και 20ο αιώνα. Όπως αναφέρει, παρά τις αντίξοες συνθήκες Κοινότητες όπως η Χρυσοβίτσα ανέδειξαν σημαντικό αριθμό μορφωμένων ανθρώπων, οι οποίοι, είτε εντάχθηκαν στην εκκλησιαστική ιεραρχία, είτε υπηρέτησαν ως δάσκαλοι, γιατροί, στρατιωτικοί και επιστήμονες. Παρέμβαση στο θέμα της Παιδείας έκανε ο Γυμνασιάρχης Άρης Μπιτσώρης ο οποίος ανέφερε ότι μετά την κατάρρευση του Βυζαντίου και την επικράτηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ίσχυε η αρχή του Κορανίου ότι οι λαοί της Βίβλου (Χριστιανοι και Εβραίοι ) και οι θεσμοί τους γίνονται ανεκτοί . Από αυτή την οπτική γωνία, η Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν πιο ανεκτική θρησκευτικά από εκείνη του Καρόλου του Ε (1519- 1566) γεγονός, που επέτρεψε μια σχετική σταθερότητα στα Βαλκάνια. Σύμφωνα με τα προνόμια που είχε εξασφαλίσει η εκκλησία είχε τη δυνατότητα να ιδρύει σχολεία, γατί ήταν υπεύθυνη για την εκπαίδευση.
Ωστόσο, η εκκλησία, όπως ισχυρίζεται ο κ. Μπιτσώρης ενδιαφέρθηκε, σχεδόν, αποκλειστικά για τη σύσταση σχολείων που σκοπός τους ήταν να καταρτίσουν ιερείς και ψάλτες, γιαυτό και δεν ίδρυσε σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης. Ακολούθως ο Κωνσταντίνος Κονταξής πραγματεύθηκε διεξοδικά την ιστορική διαμόρφωση και λειτουργία του θεσμού του αρματολισμού στην περιοχή του Ξηρομέρου, από την ίδρυσή του- κατά την Οθωμανική Περίοδο- έως τις παραμονές της Επανάστασης του 1821. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κοινωνική και διοικητική οργάνωση του αρματολικιού του Ξηρομέρου, το οποίο φαίνεται να συγκροτήθηκε ήδη από το 1534 και χωριζόταν σε τρία κόλια ( Κατούνας, Κατοχής και Βάρνακα ). Ο Συγγραφέας καταλήγει επισημαίνοντας ότι η συμβολή των αρματολών της περιοχής υπήρξε καταλυτική και αναντικατάστατη για την επιτυχία του αγώνα του 1821. Η εισήγηση της Θεοδώρας Παπανικολάου είχε ως θέμα την Ναυμαχία της Ναυπάκτου και τον αντίκτυπό της στο Ξηρόμερο. Η συγγραφέας επιχειρεί να αποτυπώσει το ιστορικό, στρατηγικό και πολιτισμικό πλαίσιο της σύγκρουσης ανάμεσα στον ενωμένο χριστιανικό στόλο της Ιερής συμμαχίας και τον πανίσχυρο Οθωμανικό στόλο, αναδεικνύοντας τα βαθύτερα αίτια, τη διεξαγωγή και τις επιπτώσεις της σύγκρουσης. Η συγγραφέας εστίασε στην τοπική διάσταση του γεγονότος , υποστηρίζοντας ότι η ονομασία Ναυμαχία των Εχινάδων ανταποκρίνεται ακριβέστερα στη γεωγραφική τοποθέτηση της σύγκρουσης. Η Γεωργία Παλουμπά παρουσίασε τη διαχρονική σχέση του Ξηρομέρου με τα Επτάνησα, εστιάζοντας κυρίως στην περίοδο της Τουρκοκρατίας. Μεγάλο τμήμα της εισήγησης αφορούσε τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ Ξηρομέρου και Επτανήσων κατά τον 16ο έως και τον 18ο αιώνα, όπως αυτές τεκμηριώνονται σε εκθέσεις Βενετών. Ειδική μνεία γίνεται στα Λιμάνια του Δραγαμέστου- σημερινού Αστακού -και της Κανδήλας, μέσω των οποίων πραγματοποιούνταν μετακινήσεις εμπορευμάτων και εργατών και στις επιπτώσεις της δράσης των Οθωμανικών Αρχών ως προς τη δραστηριότητα. Ο Κάλαμος, το μικρό νησί απέναντι από τον σημερινό Μύτικα, λειτουργούσε ως ασφαλές καταφύγιο για χιλιάδες διωκόμενους Έλληνες.
Ο Δημήτριος Στεργίου αναφέρθηκε στη συμβολή των Ευρωπαίων περιηγητών σε ότι αφορά στη γνώση της οικονομικής και πολιτισμικής πραγματικότητας του Ξηρομέρου κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Επικεντρώνεται στις μαρτυρίες και αφηγήσεις τους από τον 17ο έως τα μέσα του 19ου αιώνα. Οι περιηγητές, προερχόμενοι κυρίως από Αγγλία, Γαλλία και Γερμανία επισκέφθηκαν την περιοχή είτε για φιλελληνικούς λόγους, είτε για αρχαιολογική και εθνογραφική έρευνα καταγράφοντας πολύτιμες πληροφορίες για την τοπιογραφία, την δομή των οικισμών, τις αγροτικές πρακτικές, τα ήθη και τα έθιμα καθώς και για την κοινωνική κατάσταση των κατοίκων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν οι Ληκ, , Πουκεβίλ, Μίλλιγκεν και άλλοι.
Η Παρασκευή Καλαϊτζίδου εστίασε στη δράση του Νικολού Ζορμπά, ενός αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης, με καταγωγή από τη Χρυσοβίτσα . Επισήμανε την στρατηγική του συμβολή στη Δυτική Στερεά Ελλάδα, με ιδιαίτερη αναφορά στο φρούριο του Λεσινίου.
Μέσα από ιστορικά τεκμήρια, στρατολογικούς καταλόγους και τοπικές παραδόσεις, ανασυντέθηκε η βιογραφία του Ζορμπά, από την προεπαναστατική του πορεία ως φυγά και καταδιωκόμενου, έως τη δράση του σε σημαντικές μάχες όπως στο Βραχώρι, στο Πέτα, στο Μεσολόγγι και στο Φάληρο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αντίστασή του, στο φρούριο του Λεσινίου, το οποίο αποτέλεσε προπύργιο ασφαλείας για πολλούς πολιορκημένους, μετά την έξοδο του Μεσολογγίου. Ο Κωσταντίνος Γεωργούλας επιχειρεί μια ιστορική τεκμηρίωση της απελευθέρωσης της Χρυσοβίτσας κατά την τελική φάση της Ελληνικής Επανάστασης εντάσσοντας το τοπικό αυτό γεγονός στο ιστορικό και πολιτικοστρατιωτικό πλαίσιο των ετών 1827-1828.
Ο εισηγητής ανέλυσε την στρατηγική κατάσταση της περιόδου μετά τον θάνατο του Γεωργίου Καραΐσκάκη και την οπισθοχώρηση των ελληνικών δυνάμεων δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη σημασία της Ναυμαχίας του Ναυαρίνου ,τον Οκτώβριο του 1827, για την ψυχολογική και στρατιωτική ανάκαμψη των επαναστατημένων Ελλήνων. Έμφαση δίνεται στην εγκατάσταση του στρατηγού Γιάννη Ράγκου στο Ξηρόμερο . Η απελευθέρωση της Χρυσοβίτσας πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 1828 από ενωμένα ελληνικά σώματα υπό την καθοδήγηση του Κώστα Μπότσαρη, στο πλαίσιο της στρατηγικής εκστρατείας του Καποδίστρια για την ενσωμάτωση της Δυτικής Ελλάδας, στο υπό διαμόρφωση ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Ο Γεώργιος Μπαρμπαρούσης ανέλυσε την πληθυσμιακή πορεία της Χρυσοβίτσας κατά την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας εστιάζοντας στα δημογραφικά δεδομένα , τις κοινωνικές συνθήκες και τις σχέσεις εξουσίας που επηρέασαν τη ζωή των κατοίκων. Με βάση τους φορολογικούς καταλόγους των Οθωμανών φαίνεται να τεκμηριώνεται μια διαρκής μεταβλητότητα στον πληθυσμό της Χρυσοβίτσας. Ειδικότερα, από τις 89 οικογένειες του 1521 μειώνονται στις 10 οικογένειες το 1815, γεγονός που κάνει τον εισηγητή να ομιλεί για δραματική πληθυσμιακή εξέλιξη.
Ακολούθως ο Ιωάννης Δημητρούκας παρουσίασε και σχολίασε ένα σπάνιο δικαιοπρακτικό έγγραφο του 1804, που προέρχεται από την περιοχή του Ξηρομέρου και αφορά στην αγοραπωλησία δύο αγρών στην Κοινοτική Περιφέρεια της Χρυσοβίτσας, η θέση των οποίων εντοπίζεται και περιγράφεται με ακρίβεια. Το έγγραφο αποτελεί ιδιόχειρη ομολογία του Ευσταθίου Κολατσού προς τους εξαδέλφους του, στους οποίους πωλεί δύο αγρούς έναντι 220 γροσίων. Η εισήγηση της Νικολέττας Δημητρούκα εξέτασε τη διαδικασία οριοθέτησης της Κοινότητας της Χρυσοβίτσας κατά την ύστερη Οθωμανική περίοδο με βάση ένα Οθωμανικό Φιρμάνι το οποίο μεταφράστηκε στα ελληνικά το 1831 και επικυρώθηκε από την Δημογεροντία του Ναυπλίου το 1834.Το εν λόγω έγγραφο φέρει το σημείο του(γ)ρά του Σουλτάνου Μαχμούτ Β και εκτιμάται ότι εκδόθηκε μεταξύ 1808 και 1821. Η Μαρία Αγγέλη εξετάζει τη ζωή, τη δράση και τη λαϊκή μνήμη του Αντώνη Κατσαντώνη εστιάζοντας στη σχέση του με το Ξηρόμερο.
Η συγγραφέας παρουσίασε και τη συμβολική διάσταση του ήρωα, όπως αυτή αποτυπώνεται σε Δημοτικά τραγούδια, Λαϊκές παραδόσεις και Τοπονύμια. Η εισήγηση έκλεισε με την αφήγηση της ασθένειας και του μαρτυρικού θανάτου του από τα χέρια του Αλή Πασά καθώς και με μία ανασκόπηση της μεταθανάτιας δόξας του ήρωα στη συλλογική μνήμη μέσω της Δημοτικής Ποίησης , του θεάτρου σκιών και της Λογοτεχνίας. Ο εισηγητής Αλέξανδρος Σάββας παρουσίασε με ιστορική ακρίβεια την μορφή και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης στο Ξηρόμερο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας 1453 -1821. Αναδεικνύεται η συνύπαρξη Κοινοτικών, Οθωμανικών, Εκκλησιαστικών και Θεσμών απονομής Δικαίου. Κεντρικό ρόλο κατείχε ο Καδής εκπρόσωπος της Οθωμανικής Δικαστικής Αρχής ενώ στις μεγάλες πόλεις πλαισιωνόταν από τον Μουφτή. Η απόδοση Δικαιοσύνης πραγματοποιούνταν με επίσημα έγγραφα όπως τα ταπιά, οι φετφάδες και οι τεσκερέδες. Οι αποφάσεις του Καδή ήταν δεσμευτικές, ειδικά όταν υπήρχε διαφορά μεταξύ Μουσουλμάνων και Χριστιανών. Παράλληλα, οι διαφορές μεταξύ Χριστιανών ρυθμίζονταν συχνά βάσει εθιμικού και Βυζαντινού Δικαίου.
Σημαντικό ρόλο διατηρούσαν τα Εκκλησιαστικά Δικαστήρια τα οποία λειτουργούσαν διαιτητικά και απολάμβαναν κύρους, ακόμα και μεταξύ Μουσουλμάνων. Παρόλα αυτά, οι αυθαιρεσίες , η διαφθορά και η καταστρατήγηση των Νόμων από τις ίδιες τις Οθωμανικές Αρχές ήταν σύνηθες φαινόμενο, ιδιαίτερα στον τομέα της Φορολογίας. Ο εισηγητής Αθανάσιος Μπίκας ανέπτυξε το θέμα των επαναστατικών κινημάτων στο Ξηρόμερο. Επισημαίνει ότι η περιοχή του Ξηρομέρου, διαχρονικά, συνδέθηκε στενά με το επαναστατικό ιδεώδες, προβάλλοντας την γεωμορφολογική , κοινωνική και πολιτισμική ιδιαιτερότητα της Ακαρνανίας, ως παράγοντα που καλλιέργησε πνεύμα αντίστασης και αυτονομίας στους κατοίκους της. Η συμβολή τους στις πολιορκίες και στην έξοδο του Μεσολογγίου , η δράση εμβληματικών μορφών όπως ο Βαρνακιώτης, ο Καραϊσκάκης και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης καθώς και η λειτουργία στρατοπέδων και σημείων ανεφοδιασμού στο Ξηρόμερο αναδεικνύονται ως κρίσιμες πτυχές της Επανάστασης. Κυρίες και κύριοι, στη βάση των προαναφερθέντων, το Συνέδριο φαίνεται να λειτούργησε ως πλατφόρμα επιστημονικού Διαλόγου και ταυτόχρονα ως πράξη μνήμης, προβάλλοντας τη σημασία της ιστορικής έρευνας και της ανάδειξης της τοπικής ιστορίας. Παρακολούθησα ανελλιπώς τις εργασίες του και με ιδιαίτερη προσοχή το περιεχόμενο και κυρίως τις λεπτομέρειες των εισηγήσεων. Μετά βεβαιότητος μπορώ να πω ότι μετά το διήμερο έγινα πιο σοφός σε ότι αφορά την ιστορική, πολιτιστική και κοινωνική διαδρομή της γενέτειράς μου, του Ξηρομέρου.
Ευχαριστώ για την υπομονή σας.
ΘΩΜΑΣ ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΥΣΗΣ
Δημοσιογράφος ΕΣΗΕΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου