Τα πανηγύρια στο Ξηρόμερο της Αιτωλοακαρνανίας δεν είναι απλώς μια καλοκαιρινή έξοδος· είναι ιεροτελεστία, ιστορία και το απόλυτο αντάμωμα των ανθρώπων της Ρούμελης. Εκεί όπου ο ήχος του κλαρίνου «σπαράζει» την ψυχή και ο χορός κρατά μέχρι το πρωί, η παράδοση παραμένει ζωντανή, αποτελώντας τον συνδετικό κρίκο των απανταχού Ξηρομεριτών με τις ρίζες τους.
Ωστόσο, το φετινό καλοκαίρι, πάνω από τις πλατείες των χωριών –από την Κατούνα και τον Αστακό μέχρι το Μπαμπίνη, τις Φυτείες και τη Μαχαιρά– δεν πλανιέται μόνο η μυρωδιά της ψητής προβατίνας, αλλά και το «ψηφιακό μάτι» του Υπουργείου Οικονομικών. Με την ενεργοποίηση του νέου, αυστηρού ψηφιακού συστήματος ελέγχων και του «ζωντανού» ηλεκτρονικού πελατολογίου της ΑΑΔΕ, οι κοινωνικές εκδηλώσεις και οι μεγάλες διοργανώσεις έρχονται αντιμέτωπες με μια νέα, πρωτόγνωρη πραγματικότητα.
Το «Ψηφιακό Μπλόκο» και η γραφειοκρατία στην πλατεία του χωριού
Η ανάγκη για τη φορολογική συμμόρφωση και την πάταξη των αδήλωτων συναλλαγών είναι δεδομένη, όμως η οριζόντια εφαρμογή ψηφιακών μέτρων σε πραγματικό χρόνο (real-time) δημιουργεί σοβαρούς πονοκεφάλους στους τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους και τους επαγγελματίες της επαρχίας.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, κάθε εκδήλωση πρέπει να καταγράφεται ηλεκτρονικά πριν καν ξεκινήσει, με αυτόματη διαβίβαση στοιχείων, online διασταυρώσεις μέσω myDATA και ψηφιακών δελτίων αποστολής.
Όμως, το Ξηρομερίτικο πανηγύρι από τη φύση του βασίζεται στον αυθορμητισμό:
• Στην «παραγγελιά» και τη «χαρτούρα» της στιγμής που γεννιέται πάνω στο κέφι και το μεράκι.
• Στα τραπέζια που θα προστεθούν την τελευταία στιγμή στην άκρη της πλατείας για τους ξενιτεμένους που μόλις έφτασαν στο χωριό.
• Στη ζωντανή ροή μιας βραδιάς που δεν μπορεί εύκολα να μπει στα αυστηρά ψηφιακά «κουτάκια» ενός προγραμματισμένου event.
Όταν η γραφειοκρατία απαιτεί απόλυτη τυποποίηση, οι διοργανωτές και οι τοπικοί φορείς βρίσκονται με το άγχος των τσουχτερών προστίμων πάνω από το κεφάλι τους, προσπαθώντας ταυτόχρονα να διαχειριστούν το πλήθος που συρρέει για να διασκεδάσει.
Ο κοινωνικός ρόλος του πανηγυριού απέναντι στους αριθμούς
Αυτό που συχνά διαφεύγει από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς των αστικών κέντρων είναι ότι τα πανηγύρια στα χωριά του Ξηρομέρου δεν αποτελούν απρόσωπες εμπορικές επιχειρήσεις με σκοπό το μεγάλο εταιρικό κέρδος.
Για τα περισσότερα μικρά χωριά, το ετήσιο πανηγύρι είναι η μοναδική πηγή εσόδων για τους τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους. Με τα χρήματα που συγκεντρώνονται από τη διοργάνωση, οι σύλλογοι καταφέρνουν να κρατήσουν την κοινότητα ζωντανή όλο τον υπόλοιπο χρόνο: συντηρούν την πλατεία, βάφουν το παλιό σχολείο, ενισχύουν τις τοπικές υποδομές και διοργανώνουν δραστηριότητες για τους λιγοστούς μόνιμους κατοίκους τον βαρύ χειμώνα. Αν τα λειτουργικά κόστη, οι ψηφιακές απαιτήσεις και ο φόβος των κυρώσεων λυγίσουν αυτούς τους συλλόγους, το πλήγμα για την ελληνική επαρχία θα είναι βαθιά πολιτισμικό και κοινωνικό.
Το κλαρίνο δεν φορολογείται
Παρά την πίεση των νέων μέτρων, το Ξηρόμερο έχει αποδείξει ανά τους αιώνες ότι ξέρει να επιβιώνει και να προστατεύει την ταυτότητά του. Οι ντόπιοι προσαρμόζονται, οι σύλλογοι οργανώνονται με POS ανάμεσα στα τραπέζια και οι αποδείξεις εκδίδονται, όμως κανένας έλεγχος δεν μπορεί να μειώσει την ένταση της γιορτής.
Η Εφορία μπορεί να καταγράφει τα νούμερα, τον αριθμό των καλεσμένων, τις μερίδες και τα ψηφιακά αποτυπώματα των συναλλαγών, αλλά υπάρχει κάτι που παραμένει απρόσβλητο: το συναίσθημα. Δεν υπάρχει ψηφιακός κόφτης για το πάθος του κλαριντζή που δίνει την ψυχή του πάνω στο πάλκο, ούτε για τη λεβεντιά του χορευτή που σέρνει πρώτος το τσάμικο.
Τα πανηγύρια του Ξηρομέρου θα συνεχίσουν να υπακούουν στον δικό τους, άγραφο νόμο – αυτόν της αυθεντικής φιλοξενίας και της κοινοτικής συνοχής. Όσα ψηφιακά συστήματα κι αν επιστρατευτούν, η ανάγκη των ανθρώπων να γίνουν ένα στον κύκλο του χορού δεν πρόκειται να σβήσει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου